De toekomst van ervaringsdeskundigen?

Door Miriam Krekel

cover Weerman kopie 2
Ervaringswerkers zijn rijk aan levenswijsheid, maar arm aan papieren. Professionals in de ggz hebben diploma na diploma behaald en zijn wellicht óók via de nodige psychische problemen wijzer geworden. Maar daar mochten zij het vooral niet over hebben. Zo is een vreemde scheiding ontstaan tussen ervaringswerkers met psychische makke in hun bagage, en professionals die daar immuun voor zouden zijn. In haar recente proefschrift pleit Alie Weerman voor het neerhalen van deze schutting. Ervaringswerker Miriam Krekel overdenkt de consequenties van dit voorstel.
Transformatie nodig
In mei 2016 promoveerde Alie Weerman cum laude aan de Vrije Universiteit op het proefschrift Ervaringsdeskundige zorg- en dienstverleners. Stigma, verslaving & existentiële transformatie. Het boek gaat over hoe studenten van een hbo-opleiding in de zorg met eigen verslavingservaringen, die ervaringen kunnen integreren in hun beroepspraktijk. Daarvoor is een transformatie nodig, zegt Alie Weerman.Weerman is docent op de Hogeschool Windesheim in Zwolle. Daar zij is coördinator van de afstudeerrichting Ervaringsdeskundigheid in opleidingen op het gebied van Social Work. In die hoedanigheid heeft ze te maken met de manier waarop ervaringsdeskundigheid wordt ingezet. Het viel haar op dat ervaringsdeskundigen in de opleiding komen vertellen over hun ervaringen met verslaving, terwijl studenten met eigen ervaringen rond verslaving juist leerden om die ervaringen niet in te brengen in hun werk. Dat vond ze jammer. Bovendien heeft ze zelf ervaring met verslaving en psychiatrie in haar naaste omgeving, en worstelde ze met de vraag of en hoe ze die ervaringen kon inzetten in haar werk.

Continue reading

Mooi verslag van verjaardagsfeest stichting Perceval

PERCEVAL VERJAARDAG: BOURGONDISCH EN HOOPVOLAfgelopen vrijdag vierde Stichting Perceval het tweejarig bestaan met een…

Posted by Stichting Perceval on Monday, April 11, 2016

Stichting Perceval leidt op.

Stichting Perceval heeft het afgelopen jaar drie mensen opgeleid: WRAP facilitator en Co-Counseling.

WRAP

In oktober hebben Grietje Keller en Floris Broekhuizen in samenwerking met MoleMann Tielens en Phrenos hun certificaat voor WRAP-facilitator gehaald. Zij kunnen nu WRAP-groepen begeleiden.  WRAP, staat voor Wellness Recovery Action Plan en is een zelfhulpmethode. Sinds 1997 wordt deze methode met succes in de Verenigde Staten gebruikt door cliënten met een psychiatrische geschiedenis.

Co-Counseling

Miriam Krekel heeft zich bekwaamd in het CCI model (Co-Counseling International), dat in 1974 in Nederland is ontstaan. Hierbij leren de deelnemers dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun “werk”, dat wil zeggen het uiten van hun emoties, waarbij de ander, de “medewerker” de “werker” faciliteert door volledige aandacht (in CCI-termen vrije aandacht) te schenken.

Gewoonlijk twee mensen, soms drie, spreken met elkaar een “contract” af. Hierin staat hoe lang ze gaan Counselen, hoe groot de afstand tussen hen is en welke aanwijzingen de medewerker mag geven. Het contract wordt ingevuld door de werker, want die is verantwoordelijk.

Als de werker iets van de medewerker zou vragen wat die niet wil/kan doen, is het de verantwoordelijkheid van de medewerker om dat aan te geven. Ieder is verantwoordelijk voor zichzelf. Een heel belangrijk aspect is dat “het werk” met rust wordt gelaten. in verband met de veiligheid mag daar nooit meer over gepraat worden. Dit voorkomt ook dat we ‘therapeutje’ gaan spelen.

Dit model is volgens Miriam Krekel goed toe te passen op peer-support. Peer-support is voor mensen die in vergelijkbare omstandigheden verkeren, zoals de doelgroep van stichting Perceval. Deelnemers kunnen via de vrije aandacht van peer-support niet alleen hun emoties en negatieve ervaringen verwerken, hun eigen kracht vinden en versterken, positieve ontwikkelingen vieren en sociale vaardigheden oefenen, maar ook hun eigenheid, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid bevorderen.

Miriam wil in het eerste kwartaal van 2016 gaan onderzoeken aan welke voorwaarden voldaan moet worden om een groep peer-support te starten. De eerste groepen zullen hopelijk in 2016 draaien.

Floris goes to Poughkeepsie NY.

Floris Broekhuizen is een peerspecialist. Omdat je nooit uitgeleerd bent zal hij dit voorjaar in upstate New York gaan vertoeven: in Poughkeepsie. Daar gaat hij aan het werk als ervaringsdeskundige in een hospital diversion home (respijthuis).

Wat ga je doen als je in Poughkeepsie bent en wat voor werk wordt daar geleverd?

Ik ga meedraaien, werken en leren bij PEOPLe Incorperated in Poughkeepsie. Dat is een volledig ervaringsdeskundig bedrijf. Ze hebben op dit moment zeven respijthuizen, doen aan belangenbehartiging en hebben een aantal ambulante teams. Een respijthuis of hospital diversion home is een plek waar je tot zeven dagen kunt verblijven als je een crisis doormaakt. Ter plekke wordt er nagedacht wat iemand nu kan doen en bij terugkeer naar huis. Ik ga een blog bijhouden. Misschien een klein onderzoek verrichten om te gebruiken bij de opzet van een respijthuis hier in Nederland.

Wat hebben ze in de Verenigde Staten dat je niet vindt in Nederland?

Nederland kent een ander systeem waar peerrun organisaties nauwelijks een plek hebben, terwijl er veel vraag naar is. In Nederland kom je tijdens een crisis in een opnameafdeling terecht. Vaak komt daar dwang en medicatieverhoging bij kijken. Het mooie van deze respijthuizen is dat er vooral naar welzijn en niet naar ziek zijn wordt gekeken. Een crisis wordt gezien als momentopname en als een kans om te groeien; het hoeft niet je hele leven overhoop te gooien. Die houding spreekt mij aan. Ook het bevlogen kunnen praten – wat Amerikanen zo goed kunnen – wil ik leren.

Dus je wilt dit eigenlijk ook in Nederland voor elkaar krijgen?

We zijn er mee bezig. We waren in gesprek met een aantal partijen, maar de ideeën lagen te ver uit elkaar. Zij wilden het in een verzorgingstehuis onderbrengen. Dan sla je de plank natuurlijk helemaal mis. Een respijthuis past perfect in een participatiemaatschappij, namelijk opvang in eigen wijk. Wij willen eerst vooral mensen in hun eigen huis van dienst zijn. Later willen we ook een respijthuis openen. PEOPLe Inc. heeft in Eindhoven het al eens geprobeerd, maar stuitte toen op de Nederlandse regelgeving. Hierdoor bleef het model niet puur genoeg en toen hebben ze hun handen eraf getrokken.

Ga je ook echt daadwerkelijk aan het werk in de respijthuizen, zoals overnachten als het moet?

Dat is nog niet duidelijk. Op dit moment staat vast dat ik in ieder geval in één respijthuis ga meedraaien. Of ik daar dan de volledige drie maanden ga werken of verspreid over de zeven huizen, dat moeten we nog vaststellen. Ze bieden mij ook een aantal trainingen aan zodat ik weet wat er van mij gevraagd wordt. Persoonlijk heb ik er geen probleem mee om te overnachten. Het is neem ik aan ook hun insteek dat ik onafhankelijk aan het werk ga.

Je gaat drie maanden lang. Hoe zit het met de bekostiging?

Ik ga met onbepaald verlof. Veel dingen worden mij door People Inc. aangeboden, daardoor kan ik mijn vaste lasten afdragen. Ik krijg niet betaald, omdat ik geen werkvergunning kon krijgen. Aangezien ik nog andere organisaties wil bezoeken in New York City en Philadelphia zoek ik nog wel mensen die geld willen doneren.

Help Floris deze reis tot een succes te maken.

Doe een donatie.

Elk bedrag is welkom, op bankrekeningnummer NL27 TRIO 0784 9126 88 t.n.v. Stichting Perceval te Amsterdam o.v.v. stage US of geef online via deze website.

Met deze reis van Floris hopen we een stap dichter bij onze droom te komen: ervaringsdeskundige crisiszorg en een hospital diversion home in Nederland.

Geschreven door: David de Ruiter

Zie ook dit verslag van een eerder kort bezoek aan het Rose House van PEOPLe Inc. in Poughkeepsie.

Voetnoot rapport reden tot gesprek Perceval met SCP

Naar aanleiding van een voetnoot in het rapport “Ervaren discriminatie in Nederland” van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) is Grietje Keller (stichting Perceval) samen met Erica van den Akker (stichting Weerklank) een gesprek aangegaan met de auteurs. In de bewuste voetnoot staat: “Het is mogelijk dat mensen met psychische klachten bepaalde bejegingsvormen negatiever waarderen dan mensen zonder psychsiche klachten en daarom meer discriminatie ervaren.” Stichting Perceval en Weerklank stuurden een brief en vroegen een gesprek hierover aan bij het SCP. Grietje Keller vertelt waarom.

We hebben de Amerikaanse wetenschapper en ervaringsdeskundige Margaret Price die onderzoek doet naar stigma, gevraagd te reageren op deze voetnoot. Zij schreef: “I do think that is a form of sanism. Also gaslighting. It shows up in all kinds of ways–essentially an assumption that we “don’t know our own minds”–literally.” ‘Sanism’ is het Engelse woord voor de discriminatie en onderdrukking van mensen met een psychiatrisch label. ‘Gaslighting’ wordt gebruikt voor pogingen om iemands perceptie van de werkelijkheid te verstoren. Het is een terugkerend fenomeen dat men twijfelt aan het beoordelingsvermogen van mensen met psychische ingewikkeldheden. Eén van de belangrijkste problemen die mensen met een psychische beperking ondervinden is dat hun ervaringen niet serieus genomen worden. Er wordt over hun belevenis heen gestapt. Eigenlijk kun je het vergelijken met de Zwarte Pieten discussie.

Op 23 september zijn wij het gesprek aangegaan met Iris Andriessen en Karin Wittebrood de auteurs van het rapport. Wij kregen uitgebreid de tijd om ons woord te doen. Tijdens het gesprek hebben we het gehad over waar mensen met een psychiatrische beperking tegen aanlopen. Het werd al snel duidelijk dat zij hier minder bekend mee zijn dan discriminatie op basis van sekse, etniciteit, geloof of homoseksualiteit.

Met betrekking tot de bewuste voetnoot wisten zij te vertellen dat dit was om het verschijnsel over- en onderrapportage te duiden. Zij hadden nog meer van dit soort voetnoten geplaatst. Het fenomeen heeft te maken met het verschil tussen werkelijk en ervaren discriminatie. Soms vat iemand iets op als discriminatie en dat is het dan niet en andersom. Maar wij vinden de noties onder- en overrapportage niet relevant, omdat het rapport de ervaren discriminatie onderzoekt. Daarnaast speelt mee: op het moment dat je iets ervaart op een bepaalde manier dan is het een werkelijkheid. De auteurs refereren nota bene zelf in het rapport aan de Thomas-theorema die stelt: “If men (sic) define situations as real, they are real in their consequences.

Geschreven door: David de Ruiter.

De gewraakte voetnoot is terug te vinden op pagina 96 van het rapport “Ervaren discriminatie in Nederland” (.pdf).