Perceval, Intentional Peer Support, Herstel Dichtbij en crisisrespijt: een nieuwe peersupport community?

Voor ons project bij Herstel Dichtbij hebben we een uitdagend projectplan ingeleverd met, onder andere, als doel over drie jaar een respijthuiskamer in Amsterdam voor de doordeweekse avonduren. Dit als aanvulling voor wat er al is in Amsterdam, namelijk het Lichthuis voor de weekendavonduren en de twee respijthuizen Amerbos en Villa Buitenlust. Mijn droom is om van daaruit uit te groeien tot een crisisrespijthuis, het liefst één in elk stadsdeel en een aantal buiten de stad…

In die toekomstige respijthuiskamer en crisisrespijthuizen willen we gaan werken met Intentional Peer Support (IPS). De teksten van grondlegger Sherry Mead over peersupport en crisis raakten en inspireerden mij al tijdens de opleiding tot WRAP-facilitator, maar tijdens mijn stage in Amerika kwam ik echt in aanraking met de theorie en was verkocht. 

Begin vorig jaar heb ik de basistraining IPS afgerond en volgende maand begin ik met de opleiding tot trainer in de methode waarvan wij denken dat die enorm kan helpen bij het uitoefenen van goede peersupport: het geven en ontvangen van hulp, gebaseerd op de kernprincipes van respect, gedeelde verantwoordelijkheid en wederzijdse overeenstemming van wat behulpzaam is. Volgens Sherry Mead is peersupport niet gebaseerd op psychiatrische modellen en de criteria voor diagnoses. Het gaat over het begrijpen van de situatie van de ander vanuit de gedeelde ervaring van emotionele en psychische pijn. Van daaruit kan verbondenheid ontstaan. Die verbondenheid of verwantschap is een diep en holistisch begrip gebaseerd op wederzijdse ervaringen en in een relatie staan met elkaar buiten de traditionele banden van relaties als familierelaties of relatie met de hulpverlening.  Als het vertrouwen in die wederkerige relatie groeit, kunnen mensen elkaar op een respectvolle manier uitdagen als ze merken dat ze in oude rolpatronen vervallen en samen nieuw gedrag uitproberen en eerdere patronen gebaseerd op stoornis, diagnose en een getraumatiseerd wereldbeeld doorbreken. 

In een volgende post hoop ik meer te vertellen over de drie principes (from helping to learning together, individual to relationship, from fear to hope and possibilities) en vier taken (connection, worldview, mutuality en moving towards) van IPS. Onderwerpen die tijdens de basistraining aan bod kwamen en naar mijn mening zo belangrijk zijn waren onder andere:

  • geschiedenis van de Mad Movement
  • het belang van connectie
  • valideren i.p.v. helpen/ problemen oplossen
  • privileges, onderdrukking, macht en marginaliseren
  • de kracht van taal
  • luisteren naar wat er niet verteld wordt
  • onderhandelen met realiteit/ meerdere waarheden
  • impact van trauma, onder andere op relaties
  • crisis herdefiniëren
  • zelfbeschadiging, suïcide en verslaving zien als de taal van pijn

Ik geloof nog steeds in de zin en noodzaak van goede crisisrespijthuizen als alternatief en aanvulling op de reguliere GGZ en met het framework van Intentional Peer Support kunnen we echt het verschil gaan maken met goede peersupport in respijthuizen en in de community, ook voor mensen in crisis en dus niet alleen ter preventie van…

Wanneer onze toekomstige respijthuiskamer straks uitgroeit tot het eerste Amsterdamse crisisrespijthuis, waar de waarden van Madstudies, de ethische grondslagen van de  WRAP, peercounselen en IPS samenkomen kunnen we samen de ware intentie van IPS kunnen bewerkstelligen, namelijk sociale verandering!

Ter illustratie en inspiratie staat mijn eindopdracht van de basistraining IPS op de facebookpagina van stichting Perceval en is hier te bekijken. 

Peercounselen: ATTENTION IS THE RAREST AND PUREST FORM OF GENEROSITY

Simone Weil

De wederkerigheid in onze dagelijkse communicatie bestaat uit het voeren van een dialoog.

Je wil dat de ander begrijpt wat je bedoelt, je mening deelt, onthoudt wat je vertelt en omgekeerd wil je de ander laten weten dat je hem of haar begrijpt, dezelfde of een andere mening hebt en dat je onthouden hebt wat deze heeft verteld.

Hierdoor is je aandacht verdeeld tussen wat je van de ander wilt wat je de ander duidelijk wilt maken welke ervaring je in het verleden hebt gehad wat je zo dadelijk wilt vertellen etc.

De wederkerigheid in peer counselen bestaat uit gelijke aandacht.

De medewerker geeft je deze aandacht vrij;

Je hoeft geen oordeel te hebben

je hoeft geen advies te geven

je hoeft niet terug te koppelen op een later tijdstip

je hoeft niet te onthouden wat de werker verteld of doet.

Dit geeft je alle ruimte om alleen aandacht te geven en wat de ander vertelt mag je daarna volledig loslaten.

Als werker heb je hierdoor ook alle vrijheid want;

Je hoeft niet te worden begrepen

je hoeft niet aardig te worden gevonden

je hoeft de ander niet te vermaken

je hoeft niet bang te zijn voor het oordeel van de medewerker.

Dit geeft je alle ruimte om eerlijk te zijn en te onderzoeken wat je wilt onderzoeken.

Wat voel ik nu echt

wat houdt me op dit moment nu echt bezig

waar heb ik nu werkelijk behoefte aan

wat kan/wil/ga ik hier mee doen of niet doen.

Ik ervaar beide rollen als een soort yoga voor mijn brein. Als medewerker hoef ik de last van de werker niet te dragen. Alleen mijn aandacht is voldoende en als werker is die aandacht heel fijn en geeft me een veilige ruimte om eerlijk naar mijzelf toe te zijn.

Ingrid de Koster

Hoofdfilm 25 mei: Toon W. is hersteld

Op woensdag 25 mei presenteert stichting Perceval de derde Hoofdfilm van dit jaar: ‘Toon W. is hersteld’. De voorstelling vindt weer plaats in de kleine zaal van LAB 111, Arie Biemondstraat 111 in Amsterdam. We beginnen om 18.30. Na de film is er een Q&A met Toon Walravens zelf en de filmmaker, Rob Deelen.

‘Toon W. is hersteld’ vertelt het verhaal van Eindhovenaar Toon Walravens (54). Het beschrijft hoe Toon opgroeit en in de criminaliteit belandt. Drank, drugs, diefstal en vechtpartijen domineren zijn leven. Na diverse korte detenties krijgt hij aan het begin van de jaren negentig vijf jaar gevangenisstraf als leider van een criminele organisatie. Die straf betekent voor hem de ommekeer.

Toon komt bij de Woenselse Poort in Eindhoven terecht. ‘Daar kreeg ik handvatten om weer grip op mezelf te krijgen. Mijn depressie is niet te genezen, maar ik ben wel hersteld.’ Hij slikt nog altijd medicijnen. ‘Doe ik dat niet, dan heb ik last van stemmingswisselingen, word ik depressief en kan ik zelfs suïcidaal worden.’

Toen Toon uitbehandeld was moest hij de maatschappij weer in. ‘Mensen zijn niet op zoek naar iemand zoals ik. De maatschappij wilde mij niet terug, ‘eens een crimineel altijd een crimineel’.’ Daarom ging hij terug naar de GGzE waar hij nu werkt als ervaringsdeskundige. ‘Daar leerde ik dat, als ik leiding kan geven aan een bende, ik ook op een positieve manier mensen kan leiden.’

Toon Walravens werd in 2013 in Engeland voor zijn werk op het gebied van ervaringsdeskundigheid onderscheiden met de eerste Internationale Redemption & Justice Award.

De film ‘Toon W. is hersteld’ is gebaseerd op het gelijknamige boek dat is geschreven door Arnold Otten.

We hopen je weer te zien bij Lab 111 op 25 mei! Reserveren via dehoofdfilm@stichtingperceval.nl

Sociaal ondernemen en samenwerken met andere herstelinitiatieven

We kijken uit naar de komende jaren. Met ondersteuning vanuit Herstel Dichtbij krijgen we de mogelijkheid om uit te breiden en over drie jaar kan niemand meer om ons heen in Amsterdam. Herstel Dichtbij – Samen voor Mentale Gezondheid – is een landelijk programma voor initiatieven die ruimte bieden aan psychisch kwetsbare mensen om te werken aan hun eigen herstelproces. Daarbij spelen vrijwilligers en ervaringsdeskundigheid een belangrijke rol. De eerste lesdag sociaal ondernemen zit er inmiddels op en ook de eerste plenaire kennisdag met de Waterheuvel, Hersteltalent, Huize Fluitekruid en 26 andere herstelinitiatieven was een succes. Met hulp van het Oranjefonds, Mind en het Instituut voor Publieke Waarden creëren we samen een community of practice van zelfregie en herstel. 

De volgende Hoofdfilm op woensdag 30 maart a.s. is Gioia

De eerste Hoofdfilm in Lab 111 was een mooie bijeenkomst. We hebben subsidie gekregen van Fonds voor West om nog vijf avonden te organiseren! Dus graag nodigen we je uit voor woensdag 30 maart, 18.45 in Lab111. De zaal (en bar) gaat om 18uur open en het thema van de avond is het grijze gebied tussen wat we normaal vinden en wat als gek wordt weggezet en de kracht van verbeelding. We vertonen de indrukwekkende en poetische film Gioia en gaan daarna wederom met de maker Laura Verstek en de hoofdpersoon Gioia in gesprek. Prijs: Pay what you can. Aanmelden doe je door te mailen

Herstel dicht(er)bij

Dit jaar bestaat stichting Perceval al weer 7 jaar. In 2014 opgezet om alternatieven voor en aanvulling op het reguliere GGZ aanbod te creëren, met ervaringsdeskundigheid als uitgangspunt: Voor Gekken, door Gekken. Waar iedereen welkom is zonder uitzonderingen.

Met Madstudies (theorie in plaats van therapie), Peercounseling (waar je zelf je eigen therapeut bent als het ware) en bijvoorbeeld Intentional Peer Support, waar het gaat om elkaars blik op de wereld proberen te begrijpen in plaats van helpen, probeert stichting Perceval echt een ander geluid te laten horen. 

Daarnaast blijft het zoeken en vinden van andere, menselijkere manieren om  mensen in een persoonlijke crisis bij te staan een speerpunt, denk aan crisisrespijt en individuele belangenbehartiging.

Voor de komende drie jaar hebben we een mooi projectplan gemaakt en we zijn dan ook trots en dankbaar dat wij zijn geselecteerd om mee te mogen doen met Herstel Dichtbij.

Herstel dichtbij – Samen voor mentale gezondheid is een nieuw programma voor initiatieven die ruimte bieden aan psychisch kwetsbare mensen om te werken aan hun eigen herstelproces. Daarbij spelen vrijwilligers en ervaringsdeskundige een belangrijke rol.

Het is een gezamenlijk programma van het Oranje Fonds en MIND. We willen dat iedereen die daar behoefte aan heeft dichtbij huis gebruik kan maken van een zelfregie- of herstelinitiatief. Maar ook dat deze initiatieven meer kans krijgen op duurzame financiering. Daarnaast werken, experimenteren en leren deelnemers binnen hun eigen praktijk en ook van elkaar.

We worden ondersteund met:

•          Financiële steun
•          Kennisdeling
•          Deskundigheidsbevordering
•          Coaching
•          Onderzoek

De komende drie jaar hopen we ons verder te ontwikkelen en te kunnen pionieren en groeien. Met 14 andere beginnende initiatieven en 15 reeds bestaande organisaties van elkaar leren en uitgroeien tot een netwerk van herstelwerkplaatsen en zelfregiecentra waar ervaringsdeskundigheid en herstel echt centraal staan.  Echt consumerrun dus en wat ons betreft 100% peerrun zeg maar.

En zoals eerder gezegd zijn we ambitieus en eigenzinnig en hebben we nogal wat op onze wensenlijst staan. Zo starten we dit jaar met filmproject “de Hoofdfilm”, komt er weer een nieuwe reeks Mad Studies, willen we Peercounseling verder uitrollen (eerst online en hopelijk na corona ook weer face2face) en we onderzoeken of er een herstelgroep met Ubuntu als uitgangspunt opgezet kan  worden. Daarnaast blijven we zoeken naar andere manieren om mensen in crisis bij te staan, denk aan crisisrespijt, Intentional Peer Support en individuele belangenbehartiging.

Stichting Perceval kijkt uit naar de komende drie jaar (en de jaren daarna) en we houden jullie op de hoogte van onze vorderingen en activiteiten.

Voor nu allegoeds voor in het nieuwe jaar en tot snel!

Floris, Miriam, Grietje, Marlou

Nieuwe Mad Studies leesgroep

In maart 2022 start er weer een nieuwe Mad Studies leesgroep. De leesgroep richt zich op de politiek rond gekte. In deze leesgroep bespreken we teksten vanuit het kennisgebied Mad Studies. Mad Studies staat kritisch tegenover het individualiserende perspectief van de psychiatrie. Ben je geïnteresseerd in vragen als: ben ik gek of is de wereld gek? Wat is de relatie tussen seksisme, racisme en psychiatrie? Kan de herstelbeweging fungeren als een vorm van verzet tegen mainstream psychiatrie? In de leesgroep krijg je woorden en ideeën aangereikt om je eigen positie te bepalen over diagnoses, taalgebruik, stigma, hulpverlening, ziekte-inzicht, Mad Pride en andere thema’s.

De leesgroep bestaat uit acht bijeenkomsten en gaat van start op vrijdag 11 maart in de middag: 14.30 tot 17 uur. Vervolgens vindt deze elke tweede vrijdag van de maand ‘s middags plaats (met een zomerstop in juli en augustus). De leesgroep vindt plaats in Amsterdam, buurthuis De Boomspijker, Recht Boomssloot 52, 1011EC Amsterdam. Mochten live bijeenkomsten door de coronamaatregelen niet mogelijk zijn vindt de leesgroep online plaats.

Kosten zijn in overleg.

Heb je interesse in deelname of verdere vragen? Mail dan naar coordinatie@madstudies.nl.

Charlotte, Grietje en Fela.