Too Mad to Be True, 28-29 mei 2023 in Gent

Op zaterdag 28 mei gaven Grietje en Sanne een presentatie op de conferentie Too Mad To Be True II, dat in het teken stond van de beloftes en nadelen van ‘het eerstepersoonsperspectief’. De conferentie, georganiseerd door Wouter Kusters (Stichting Psychiatrie en Filosofie) en Jasper Feyaerts (Universiteit Gent), vond plaats in Museum Dr. Guislain in Gent, gevestigd in het in 1856 gebouwde psychiatrisch ziekenhuis op het terrein van wat nog altijd in gebruik is als een psychiatrische zorginstelling. Een groot aantal sprekers en bezoekers hadden zelf ervaring met gekte, en in veel presentaties werd er gesproken vanuit eigen ervaring in combinatie met verschillende (geestes- en mens)wetenschappelijke invalshoeken. Ook werd er aandacht besteed aan de intersecties van gekte met andere maatschappelijke assen van verschil en onderdrukking. Zo was er een keynote presentatie van autistisch filosoof Robert Chapman over klassebewustzijn in relatie tot de gekkenbeweging en antipsychiatrie. Mad scholar en religiewetenschapper Richard Saville-Smith gaf een vermakelijke lezing over Jezus en Taylor Swift als mogelijke ‘mad icons’. In parallelle sessies vonden kortere presentaties plaats over uiteenlopende onderwerpen als psychedelica en psychoses, representaties van zelfbeschadiging in jeugdseries, autisme, wat biomedische ethiek kan leren van Mad Studies, kraambedervaringen en post-natale psychose en peer-support. Zo was de conferentie een goede ontmoetings- en uitwisselingsplek voor uiteenlopende ervaringen, ideeën en mogelijke nieuwe contacten en initiatieven.

Grietje presenteerde een hoofdstuk uit haar boek in wording over Mad Studies in Nederland. Ze legt daarin uit waarom identiteitspolitiek volgens haar een geschikte strategie is voor de gekkenbeweging. Ze geeft een overzicht van argumenten en bezwaren tegen identiteitspolitiek en de manieren waarop die weerlegd kunnen worden. Daarbij maakt ze gebruik van inzichten uit Vrouwenstudies en de vrouwenbeweging. Dit leidt tot een voorstel voor de toepassing van identiteitspolitiek onder de voorwaarden van ‘strategisch essentialisme’ (geen enkele identiteit als vaststaand zien), intersectionaliteit (bewust zijn van geprivilegieerde identiteiten en de interactie tussen verschillende identiteiten die in één persoon aanwezig kunnen zijn) en bondgenootschap tussen mensen met verschillende identiteiten en verschillende privileges. 

Sanne sprak over de mogelijkheid van het innemen van een ‘gek’ en ‘belichaamd’ standpunt in hun eigen rol als onderzoeker naar de praktijk van rentherapie voor depressie. Volgens de standpunttheorie moet de kennis die nodig is om een onderdrukkend systeem te veranderen, vanuit gemarginaliseerde groepen zelf komen. Een kritische fenomenologie van het lichaam bekijkt hoe maatschappelijke structuren de mogelijkheid van bewegen beperken en het lichaam in bepaalde normatieve richtingen stuurt. Rentherapie voor depressie wordt doorgaans begrepen vanuit ideeën over gezonde leefstijl en gezond gedrag, maar ook als een manier om opnieuw ‘in beweging te komen’ wanneer depressie je ‘op de bank’ houdt. Dit is een ‘common sense’ benadering die niet goed aansluit bij wat het betekent om je depressief te voelen en je door de buitenwereld te bewegen. Een ‘gek en belichaamd’ standpunt gaat uit van de ervaring van depressie die ontstaat in de sociaal-politiek context van een wereld die drukt, overweldigt, beangstigt en waarmee de verbinding verbroken voelt, en waarin bewegen, vooruitkomen, zin ervaren onmogelijk lijkt. De vraag is dan hoe een (ren)therapie eruit zou zien wanneer die vanuit deze uitganspositie wordt ontworpen. Deze zou in elk geval ruimte bieden voor het ervaren en onderzoeken van ‘negatieve emoties’ en zorgen als zinvolle aanwijzingen voor oriëntatie.

Sanne is tijdens de conferentie ook geïnterviewd voor de podcast In de bovenkooi, een tweewekelijkse podcast van Laura Keulartz en Rosa Rooduijn over filosofie en psychiatrie. In de Bovenkooi wijdt een aantal afleveringen aan de conferentie. De eerste afleveringen staan al online, en zijn hier te vinden.

Crazywise bij de Boomsspijker

“De mysticus zwemt waar de psychoticus verdrinkt”; journalist, schrijver en ervaringsdeskundige Jeroen Verkroost citeerde boedhistische non en leraar Pema Chödrön tijdens het nagesprek van Crazywise. De andere spreker was José Hoekstra, mede-organisator van de Crazywise conferentie in NL en daarnaast ook schrijver en ervaringsdeskundige. 
De vertoning van deze documentaire organiseerde Perceval in samenwerking met het Filmlokaal en Moon Film in de Boomsspijker op 27 mei 2023. Er waren in totaal 14 aanwezigen, waarmee een diepgaand en intiem nagesprek werd gevoerd. Het gesprek zette zich daarna nog voort in het café van de Boomsspijker.

In het echt heb ik een neus 

Hoofdfilm maart was inspirerend!

Form follows function (‘vorm volgt functie’) is sinds het begin van de 20e eeuw een principe in de moderne architectuur en industriële vormgeving. Het houdt in dat het ontwerp van een bouwwerk of product voortvloeit uit het uiteindelijke gebruik.
Vorm is inhoud, dus, en filmmaker Stephane Kaas houdt zich aan dit principe in zijn documentaire In het echt heb ik een neus. Want deze film over webcomics oogt en vertelt als een webcomic. Een webcomic is een korte, oprechte strip waarin het persoonlijk leven van de tekenaar centraal staat en waarin serieuze onderwerpen met humor worden verbeeld.

Stephane Kaas houdt sinds augustus 2019 een getekend dagboek bij en realiseerde zich dat hij niet de enige is op de wereld die dat doet. En dus kwam hij op het idee om een film te maken over deze tekenaars. 
In de Verenigde Staten interviewt hij Jackie E. Davies (@underpantsandoverbites), die een karikaturale versie van zichzelf presenteert, zonder neus, en Emma Jon-Michael Frank (@jonmichaelfrank) die zijn psychische problemen met poëzie combineert. De Brit Alex Norris (@webcomic_name) komt via een klodderfiguurtje in drie tekeningen steeds tot dezelfde clou (‘oh no’) en geeft daarmee uitdrukking aan zijn leven als queer. In Nederland tekent en schrijft Renske de Greef (@renskedegreef) over de complicaties van het (aanstaande) moederschap in ‘Mamamorfose’, de Vlaamse cartoonist Christina de Witte (@chrostin) maakt tekeningen over hoe onveilig vrouwen zich soms op straat voelen en haar Oekraïense collega Zhenya Oliinyk (@evilpinkpics) laat haar impressies van de Russische inval zien.
Misschien spreekt de Amerikaanse Whit Taylor (@whittaylor), die haar eigen depressies en angsten belicht in haar tekeningen, wel voor hen allemaal als ze zegt dat haar webcomics haar ‘meest authentieke manier van bestaan vormen’.

Na de film ging Dini Glas in gesprek met de filmmaker, Grietje Keller van Perceval en het publiek. 
Stephane vertelde over het proces van filmmaken over dit specifieke onderwerp en Grietje over hoe en waarom zij zelf aan het tekenen is gegaan en wat de impact daarvan is geweest. 
Daarbij kregen we hele goede tips voor als we zelf aan de slag zouden willen, zoals bijvoorbeeld “The creative license : giving yourself permission to be the artist you truly are” van Danny Gregory. Toen zijn leven door een tragedie op zijn kop werd gezet, leerde Danny Gregory ermee om te gaan door zichzelf te leren tekenen. Het resultaat was een complete transformatie van zijn leven, zijn prioriteiten, zijn carrière en de manier waarop hij de wereld zag. In handgeschreven hoofdstukken vol met aquarelillustraties, biedt Danny nu lezers een programma om weer verbinding te maken met hun eigen creatieve energieën, met tekenen als voorbeeld. Hij helpt ons in de kunst om onszelf te laten falen, de verwachting van perfectie op te geven en onze ogen te openen voor de schoonheid om ons heen. Het resultaat is de toestemming om ons volledig uit te drukken en zonder angst deel te nemen aan het creatieve proces.
Een ander inspirerend boek is Portrait revolution : inspiration from around the world for creating art in multiple mediums and styles van Julia L. Kay. Zij is ook de oprichter van Julia Kay’s Portrait Party (JKPP). Een Portrait Party is een soort evenement waar tekenaars samenkomen en elkaar tekenen. Aangezien Julia Kay’s tekenaars over de hele wereld wonen, is het lastig om persoonlijk bij elkaar te komen, dus is JKPP een virtuele Portrait Party waarin mensen elkaar tekenen van daarvoor geplaatste foto’s. Alle leden van de groep zijn dus zowel onderwerp als maker van portretten.

JKPP is nog steeds actief en staat open voor nieuwe leden, dus als je innerlijke portrettekenaar is geïnspireerd na het leve3n van dit stuk, OF als je het gewoon leuk vindt om portretten te bekijken kan dat hier.

Heb je ook zin om te tekenen? Misschien is het leuk om een keer naar het Scip tekencafé te gaan!

In het echt heb ik een neus

Op woensdag 29 maart draaien we weer een Hoofdfilm, deze keer ‘In het echt heb ik een neus’. (Stephane Kaas, 2023)
Nieuwe tijd: 19 uur. In Filmhuis Cavia – Van Hallstraat 52-1 in Amsterdam

Deze documentaire gaat over webcomics. Social media staan vol met ‘perfecte plaatjes’ van ‘succesvolle’ mensen, maar de webcomic biedt een tegengeluid. In de film volgen we een aantal tekenaars, illustratoren en cartoonisten die tegenwicht geven aan deze ideaalbeelden. We zien persoonlijk en openhartig werk, dat ergens tussen zelfmedelijden en zelfspot bivakkeert. Het kan gaan over psychische problemen in combinatie met gevoel voor poëzie, hoe het dagelijks leven van een ‘queer artist’ er uitziet, depressies en angsten, complicaties van (aanstaand) moederschap, maar ook over de impact van de Russische inval op het leven en de psyche van een Oekraïense illustrator.

Binnenkort volgt er meer nieuws over de deelnemers aan het panel.

Reserveren is aan te raden, vorige maand zaten we helemaal vol!
dehoofdfilm@stichtingperceval.nl.

De data voor de films na 29 maart zijn:
– 31 mei en
– 27 september.
Zet alvast in je agenda en dan zien we je bij Filmhuis Cavia.


Terugblik: Crazywise

Op woensdag 25 januari was de documentaire ‘Crazywise’ te zien voor een volle zaal.
Ervaringsdeskundigen José Hoekstra en Jeroen Verkroost spraken naderhand met elkaar en het publiek over psychose, spirituele ervaringen en de psychiatrie in Nederland. Dat was heel interessant en we hadden nog lang door kunnen praten, want de film laat veel mensen aan het woord en er komen dus veel perspectieven aan bod.
José Hoekstra is naast ervaringsdeskundige ook mede organisator van de Crazywise Conferentie in Nederland en zij schreef het boek “Vleugels – Psychose als weg tot volledig mens zijn”.
Jeroen Verkroost heeft ook ervaring met psychose en is daarnaast journalist, filosoof en schrijver. Hij schreef verschillende artikelen en een verhalenbundel naar aanleiding van de opera “Anderhoofd”.
Interview met Jeroen kun je hier lezen.
en Jeroens verhalenbundel “Anderhoofd” is hier te bestellen.
Ook is er een podcast van Anderhoofd.
De zaal was helemaal vol, er werden stoelen bijgezet dus gelukkig konden we allemaal kijken. Het onderwerp leeft en de film blijft indrukwekkend.

Mocht je Crazywise hebben gemist en ‘m wel heel graag willen zien: op vrijdagmiddag 24 maart organiseert stichting TEAM ED een vertoning van Crazywise met nagesprek in buurthuis Holendrecht. Voor meer informatie kan je een mail sturen naar Claudia Valentijn dehoofdfilm@stichtingperceval.nl.

Leesgroepen 2023 in Amsterdam en Rotterdam

Ben je geïnteresseerd in vragen als: ben ik gek of is de wereld gek? Wat is de relatie tussen seksisme, racisme en psychiatrie? Kunnen we stigma niet beter benoemen als discriminatie? Kan de herstelbeweging fungeren als een vorm van verzet tegen mainstream psychiatrie? In de Mad Studies-groep lezen en bediscussiëren we teksten over psychiatrie en gekte. Zo krijg je woorden en ideeën aangereikt om je eigen positie te bepalen over diagnoses, taalgebruik, stigma, medicijnen, hulpverlening, ziekte-inzicht, Mad Pride en andere psy-thema’s.

Voor elke bijeenkomst lezen de deelnemers één of twee teksten. Tijdens de bijeenkomst wordt eerst een korte inleiding gegeven en/of een video vertoond. Daarna wordt er gediscussieerd over de teksten. Voor drie van de bijeenkomsten wordt het thema door de deelnemers zelf gekozen en mede-georganiseerd.

De leesgroep is een activiteit van stichting Perceval en wordt dit jaar voor de zevende keer aangeboden.

Voor wie? Iedereen die interesse heeft in het thema ‘madness’, er vanuit eigen ervaring mee te maken heeft of dichtbij mensen staat die ermee te maken hebben. (zie ook ‘over stichting Perceval‘ op deze website) Je moet in staat zijn om academische teksten in het Engels te lezen.

Dit jaar is er één leesgroep in Amsterdam en één in Rotterdam.

Amsterdam

De leesgroep in Amsterdam gaat door. Er zijn acht aanmeldingen, de groep is vol. Je kunt mailen naar coordinatie@madstudies.nl als je op de wachtlijst wilt.

Rotterdam

Wanneer: (onder voorbehoud) 8 bijeenkomsten in 2023 op vrijdagmiddag van 16.00 tot 18.30 uur: 14 april, 12 mei, 9 juni, 30 juni 7 juli, 25 augustus, 22 september, 20 okt, 17 november. Reservedatum: 8 december. Waar: Onder voorbehoud: Leeszaal Rotterdam West, Rijnhoutplein 3, 3014 TZ Rotterdam. Kosten: in overleg. Aanmelden en/of meer informatie, mail naar: grietje.keller@madstudies.nl Gespreksleiders Rotterdam: Grietje Keller & Sanne van Driel (meer info volgt)

Klik hier voor meer informatie over Madstudies.